Mostrando entradas con la etiqueta media. Mostrar todas las entradas
Mostrando entradas con la etiqueta media. Mostrar todas las entradas

martes, 2 de abril de 2013

Charla abierta en Amsterdam con Sergio Haro: El largo y sangriento camino hacia el cambio en México.


reportero cedla


Carolina Garay
Economista y Candidata al grado de Maestría en Estudios Latinoamericanos y Economía en el Centro de Investigación y Documentación para América latina, CEDLA, Amsterdam. 


El reportero mexicano Sergio Haro fue invitado a dar una charla al Centro de Investigación y Documentación para América Latina, CEDLA, de la Universidad de Amsterdam, sobre “Reportero”, el documental que protagoniza, así  como de su experiencia como reportero y fotógrafo durante 25 años en la región fronteriza del norte de México.


En medio de una de las más grandes olas de violencia vividas en México en los últimos  años,  y sólo seguida - por el número de víctimas,-  por la Revolución Mexicana de 1910,(1,000,000[1] muertos aproximadamente) la  guerra contra el narcotráfico emprendida por el Gobierno Federal Mexicano con el ex- Presidente Felipe Calderón Hinojosa,  en 2006, ha cobrado alrededor de 70,000 personas fallecidas, más  de 1.3 millones de desplazados[2], y cientos de desaparecidos entre los años  2006 al 20012.
Una parte de las victimas de esta Guerra esta formada por periodistas, reporteros, fotógrafos, así como otros comunicadores mexicanos. Según datos de Artículo 19. A.C. se registraron 70 asesinatos a periodistas mexicanos desde el 2000 al 2012[3]. La violencia del ´narco´ hacia los periodistas mexicanos, ha despertado el interés de numerosas organizaciones de derechos humanos y libertad de prensa, principalmente, tanto a nivel nacional  como internacional.
Es en este contexto, que llega a Holanda el documental “Reportero” dirigido por Bernardo Ruíz para ser exhibido en el  festival de cine internacional Movies that Matter  en la ciudad de la Haya, el 26 de marzo de 2013. El protagonista de dicho documental, es el periodista mexicano Sergio Haro, co-fundador del “Semanario Zeta”. Haro es originario de  Mexicalli, Baja California, México, lugar desde donde desempeña sus actividades como reportero e investigador sobre temas de narcotráfico y corrupción, principalmente.

Sergio Haro fue invitado a dar una charla al Centro de Investigación y Documentación para América Latina, CEDLA, de la Universidad de Amsterdam, sobre el documental que protagoniza, así como de su experiencia como reportero y fotógrafo durante 25 años en la región fronteriza del norte de México.
El evento llamado “Special Meeting: The road to real change is a long and bloody one”, se llevó a cabo el miércoles  27 de marzo a las 15.30 en CEDLA, Amsterdam. Sergio Haro llegó puntualmente a la cita. Se dio inició con una presentación del trabajo de Haro a la concurrencia, así como la exhibición del “trailer” del documental. Se trataba de un pequeño auditorio, con una asistencia de alrededor de 35 personas, en su mayoría estudiantes de posgrado de las diferentes Universidades unidas a NALACS[4]. También se encontraba el director de CEDLA, el  Dr. Michiel Baud, y el Profesor Dr. Arij Ouweneel investigador del Instituto como presentador, algunos periodistas holandeses locales, cineastas y dos representantes de la Embajada Mexicana en los Países Bajos. Uno de ellos, Alejandro Leon-Vargas quien funge como  Segundo Secretario de Asuntos Jurídicos.  Cabe mencionar  que Sergio Haro resultó sorprendido, según nos expresó, por la presencia de la representación diplomática mexicana.

                                 
Sergio Haro  se refirió a la audiencia en español,  luego de preguntarles  si  comprendían ese idioma. Nos habló de la experiencia de protagonizar el documental, de su trabajo como “periodista-narco” y de la violencia que se vive en México, especialmente en el norte del país. Puntualizó y señaló que  “La violencia que están sufriendo los medios de comunicación y el gremio periodístico es el resultado de  una total incapacidad del Estado mexicano para asegurar las mínimas condiciones de seguridad a sus ciudadanos y a sus periodistas”.
Tocó el turno a los asistentes de iniciar con una ronda de preguntas y respuestas. Las preguntas se referían al principio, en tratar de comprender el entramado de los cárteles de droga mexicanos, sus batallas por el territorio y la respuesta de las autoridades mexicanas ante la situación que se vive en México, más propia de las llamadas “Zonas de Guerra”, como se refirió un periodista holandés que trabaja para un periódico en la ciudad de Haarlem.  Haro respondió paciente, en un lenguaje coloquial , y de manera amigable a todas las preguntas, aseguró sentirse “cómodo y contento, sobre todo de encontrarme en un centro académico donde se puede debatir libremente, y en mi propio idioma”.
Agregó : “Llama mi atención el interés mostrado por los colegas de Holanda y de otros países europeos ante la situación de violencia hacia la prensa mexicana, lo agradecemos mucho en verdad, sin embargo, creo que éste es un problema que debe resolverse por los mexicanos y dentro de México”.  Dijo también, que algunos colegas de él que cubrían la Frontera Norte, habían comentado en algunas ocasiones que´tal vez, si le dan a uno de los grandes del DF, entonces nos harán caso´[5], a lo que Haro agregaba “de ninguna manera se han referido a desearle algún mal a un compañero, pero la injusticia e impunidad que vivimos a diario nos lleva a esas reflexiones”.
Después, Sergio Haro nos habló de su más reciente publicación, “ No se olviden de nosotros”, una compilación de diversos reportajes realizados por el autor desde 1983 a la fecha, los cuales fueron elegidos porque se representa muy bien en ellos la situación “ya no de los muertos, si no de los vivos que quedaron, los familiares de los fallecidos y desaparecidos, y las víctimas diarias que viven con esa violencia” Nos relató que el título viene de alguna ocasión que cubría alguna catástrofe, y que recuerda siempre a la gente “desamparada, que por verte con una cámara piensan que puedes hacer algo por ellos, y pues sí, tratámos, pero no se puede siempre...eso da mucha impotencia, ese es el verdadero impacto con  el que vivo siempre, porque es mentira, uno no se acostumbra a ver tanto dolor, violencia e impunidad, te puedes acostumbrar a ver escenas sangrientas, pero no al dolor de tu gente”
Sergio Haro, concluyó con un agradecimiento por la invitación y al público, y con una amplia sonrisa enfatizó a manera de despedida, “Pero tampoco se vaya a pensar que todo México es un gran charco de sangre, sigue siendo un país muy lindo, pues hay sus zonas conflictivas, y vivo en una”.

Más información:
Página oficial del documental Reportero: www.reporteroproject.com
Página de facebook del documental Reportero: https://www.facebook.com/reporteromovie?fref=ts



[1] El Colegio de México, Escalante, Pablo comp. ‘ Nueva Historia Mínima de México’, El Colegio de México, 2006. ‘ La Revolucion´ p. 225
[2] International Amnisty. Mexico, 2012. Reporte de victimas por entidad Federativa.
[3] Articulo 19. Darío Rodriguez, Mexico, 2012.
[4] NALACS. Netherland Association for Latin American and Caribbean Studies
[5]´ tal vez, si le dan a uno de los grandes del DF, entonces nos harán caso´, se refiere a que violenten o asesinen a algún periodista o presentador de los medios de comunicación como Televisa y Tv Azteca, principales televisoras mexicanas y que realicen sus funciones desde el DF(Distrito Federal, Ciudad de México) 

miércoles, 4 de julio de 2012

Mexico.


Robert Lemm

MEXICO

De georganiseerde misdaad is van alle tijden, maar soms neemt ze vormen aan waardoor de georganiseerde samenleving zich rechtstreeks uitgedaagd voelt. Reden voor de Staat om dan de oorlog te verklaren. En dat is in Mexico het geval sinds 2006. Met inzet van politie en leger probeert de regering van Felipe Calderón de drugsbendes op de knieën te krijgen, maar zonder resultaat. In sommige van ’s lands deelstaten regeert de narco-mafia samen met de reguliere administratie. De corruptie is nagenoeg geïnstitutionaliseerd en men spreekt van zestigduizend doden over de afgelopen zes jaar. De directe oorzaken zijn in grote lijnen bekend. De Verenigde Staten zijn de onverzadigbare afnemer van cocaïne en leverancier van wapens aan de elkaar beconcurrerende Mexicaanse kartels. De meeste slachtoffers sneuvelen in die concurrentiestrijd, maar het aantal omstanders dat daarnaast het loodje legt is zo omvangrijk dat in Mexico een dodencultuur bloeit met de schijn van heiligheid: ‘la Santa Muerte’.
Een beroemd slachtoffer van die Heilige Dood was de aartsbisschop van Guadalajara, kardinaal Juan Jesús Posadas Ocampo, die op 24 mei 1993 werd omgelegd op het internationale vliegveld van zijn stad. De ware toedracht is nooit achterhaald. Hij zou in het schootsveld hebben gestaan van twee op elkaar vurende drugsbazen. Als hoofdschuldige werd de baas van het Sinaloa kartel aangewezen, Joaquín Guzmán Loera, bijgenaamd El Chapo. El Chapo, momenteel capo di capi en in 2009 door het Amerikaanse zakentijdschrift Forbes onder de welvarendste mensen ter wereld gerekend, werd een jaar of wat na de aanslag op de kardinaal gearresteerd in Guatemala door wie die daar onlangs tot president werd gekozen. Begin 2001 ontsnapte hij uit de zwaarbewaakte gevangenis van Puente Grande (in de deelstaat Jalisco) en sindsdien is hij uitgegroeid tot de sterkste man van Mexico. Op verschillende plaatsen is hij gesignaleerd, maar de overheid laat hem ongemoeid. Het lijkt erop dat president Calderón de strijd heeft opgegeven en zich bij de overmacht van de georganiseerde misdaad heeft neergelegd, in de hoop dat de bendes elkaar afslachten. El Chapo wordt onderwijl in ballades toegezongen als weldoener, en daarin lijkt hij op de Colombiaanse drugsbaas Pablo Escobar, die in de jaren negentig sneuvelde en wiens praalgraf te Medellín is uitgegroeid tot bedevaartsoord. Het Robin Hood-idee van rijken plukken en armen van de buit laten meeprofiteren is daar debet aan.
Een aanverwant chapiter vormen de media. Eind april werd de onderzoeksjournaliste Regina Martínez vermoord in Veracruz, waar de kartels van Sinaloa en Los Zetas (een voormalige elite groep van het leger) om de macht strijden. Ze is een van de acht verslaggevers die vlak daarvoor in hetzelfde district zijn omgebracht. Martínez werkte voor het tijdschrift Proceso, een van de weinige organen die de toedracht van ‘executies’ boven water probeert te krijgen. De meeste televisiekanalen en kranten staan onder toezicht van de regering en die schuiven iedere slachting automatisch af op de drugsbendes. Maar in de marge werken er nog berichtgevers die hun gegevens krijgen via de kartels, die graag hun imago opschonen tegenover het vuil dat de officiële publiciteit over ze uitstort. Ook wordt er informatie gelekt door plaatselijke bestuurders om magistraten te compromitteren die met de kartels samenwerken. Hoe het ook zij, wie de misdaden en de corruptie onderzoeken, zitten tussen twee vuren en lopen groot gevaar. Er zijn in de afgelopen zes jaar al meer dan zestig verslaggevers geliquideerd.
Op 5 mei jl. gaf een Mexicaanse verdediger van de mensenrechten, Omar Rábago Vital, een verslag in een Amsterdams café voor een vereniging van Mexicanen in Nederland (Mexicanos por la Paz). Hij vertegenwoordigt de vrijheid van het woord en de bescherming van journalisten door de in 2009 opgerichte organisatie Article 19. Zijn boodschap luidt dat de Mexicaanse Staat medeplichtig is aan het geweld tegen onafhankelijke rapporteurs. De Mexicaanse democratie draagt het principe van de Vrije Meningsuiting weliswaar hoog in het vaandel, maar door de oorlog tegen de drugskartels is de waarheid te gevoelig geworden om het principe te handhaven. De media dienen om de aandacht af te leiden naar lichtere onderwerpen. En verreweg de meeste commentatoren passen zich aan.
De criminalisering van Mexico staat niet op zich. Niet alleen de machtige noorderbuur heeft vuile handen – de politie in de staat Arizona is voor meer dan de helft verweven met de drugshandel (Proceso) -, veel Latijns Amerikaanse landen zijn geïnfiltreerd door met name het kartel van Sinaloa. Een van de dekmantels vormen de plaatselijke kerken. Ook in Europa, met name in Spanje, hebben de drugsbazen hun handlangers. Pogingen van vredesactivisten om de drugs te legaliseren ten einde de angel uit het lucratieve bedrijf te verwijderen, stuiten op weerstand van de Noord Amerikaanse Drugs Enforcement Administration  (DEA, waarbij inmiddels zoveel ambtenaren al zolang  hun brood verdienen dat ze belang hebben bij het voortbestaan van de illegaliteit.
De hogere politiek kan tijdelijk roet in het lucratieve eten gooien. Aanstaande presidentsverkiezingen in Mexico eisen van Felipe Calderón en zijn partij successen in de drugsoorlog. President Obama zou voor zijn herverkiezing graag El Chapo uitschakelen, zoals hij dat eerder deed met Osama-bin-Laden.
Hoe heeft het in dit – volgens de illustere natuurvorser en ontdekkingsreiziger Alexander von Humboldt - mooiste land ter wereld ooit zover kunnen komen? Een van de oorzaken ligt in het diepgewortelde wantrouwen jegens de Staat, typerend voor heel Latijns Amerika. De Spaanse ridder Don Quijote weigerde tegen het eind van zijn leven de georganiseerde criminaliteit te veroordelen in de persoon van Roque Guinart, de Chapo Guzmán van zijn tijd. Die vond hij niet slechter dan de vertegenwoordigers van de georganiseerde samenleving. Als heilzame uitweg hield de ridder zijn leerlingen het ronddolend bestaan voor.